Licencja, a przeniesienie praw autorskich: czym się różnią i co będzie dla Ciebie lepszym rozwiązaniem?
Wielu przedsiębiorców uważa, że wyłącznie nabycie autorskich praw majątkowych będzie dla nich bezpiecznym rozwiązaniem. To jest nieprawda, jeśli przy zawieraniu umowy z twórcą zwracają uwagę wyłącznie na ten aspekt. Dlaczego? Przeniesienie praw autorskich może Ci nie wystarczyć, jeśli nie sprawdzisz, czy zakres w jakim stajesz się „właścicielem” jest dokładnie tym, czego potrzebujesz, żeby zrealizować swój projekt.
Kiedy licencja, a kiedy przeniesienie praw autorskich?
Po pierwsze, żeby podjąć świadomą decyzję, czy podpisać umowę o przeniesienie autorskich praw majątkowych, czy umowę licencyjną (wyłączną albo niewyłączną), musisz doskonale odróżniać od siebie te dwie, odrębne sytuacje prawne.
Co oznacza przekazanie (przeniesienie) autorskich praw majątkowych?
Przeniesienie autorskich praw majątkowych oznacza, że twórca albo podmiot, który jest uprawniony z tytułu tych praw „sprzedaje Ci”, czyli przekazuje za ustalonym wynagrodzeniem opisane w umowie prawa autorskie do konkretnego utworu. Tym utworem może być: kod źródłowy, grafika 3D, ilustracje, tekst literacki, strona internetowa.
Co daje przeniesienie praw autorskich?
To przekazanie autorskich praw majątkowych oznacza, że:
- sprzedający traci możliwość dalszego decydowania o utworze w zakresie w jakim nastąpiło przekazanie praw,
- ten, kto kupił prawa autorskie do utworu staje się ich nowym właścicielem i samodzielnie podejmuje decyzje co do ich dalszego wykorzystania.
Przeniesienie autorskich praw majątkowych oznacza, że ten który je sprzedał „traci je na zawsze.”
Kiedy dochodzi do przeniesienia praw autorskich ?
Przede wszystkim przeniesienie autorskich praw majątkowych zawsze będzie wymagało zachowania formy pisemnej. W praktyce oznacza to, że umowa taka musi być podpisana odręcznie przez obie strony, ” na papierze”. Alternatywnym rozwiązaniem jest tylko kwalifikowany podpis elektroniczny. Zwróć więc proszę uwagę, że nie jest to podpis profilem zaufanym czy za pośrednictwem programu umożliwiających elektroniczny obieg dokumentów.
Co oznacza udzielenie licencji?
Kolejnym, alternatywnym rozwiązaniem jest zawarcie umowy licencyjnej. Podpisanie przez dwa podmioty umowy licencyjnej powoduje powstanie między nimi zupełnie innej sytuacji prawnej, niż opisana wyżej umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe.
Przede wszystkim, najważniejsza różnica jest taka, iż zawierając umowę licencyjną, właściciel praw autorskich do utworu ich nie traci. Autor albo uprawniony do konkretnego utworu pozwala jedynie komuś innemu (np. Tobie) używać, korzystać z tego utwory przez określony okres czasu. W takiej sytuacji „właściciel” praw jedynie dzieli się możliwością korzystania z utworu, którym może rozporządzać, sam tych praw nie tracąc. W takiej sytuacji, po okresie ustalonego w umowie czasu (np. 5 lat), ten kto mógł korzystać z utworu przestaje mieć taką możliwość. Właściciel nadal pozostaje przez cały okres czasu ten sam. Właściciel nadal może podejmować decyzje co do tego, co zrobić z utworem. To wyłącznie jego decyzja. Podsumowując:
Przeniesienie autorskich praw majątkowych oznacza, że tracimy je na zawsze
Udzielenie licencji oznacza, że nie tracimy praw autorskich, a jedynie pozwalamy komuś innemu z nich korzystać
Licencja, a przeniesienie praw autorskich – co wybrać?
Teraz już wiesz, na czym polega najważniejsza różnica pomiędzy przeniesieniem praw autorskich, a udzieleniem licencji. W tym momencie chciałabym więc zwrócić Twoją uwagę na powszechną pułapkę, w którą dają się złapać przedsiębiorcy. Otóż często wychodzą z założenia, że tylko i wyłącznie przeniesienie autorskich praw majątkowych zapewni im możliwość realizacji konkretnego projektu i zapewni bezpieczeństwo prawne. Teraz pokaże Ci, dlaczego może być to błąd.
Przeniesienie autorskich praw majątkowych nie ma charakteru absolutnego. Bycie „właścicielem” praw autorskich nie oznacza jeszcze, że możesz z utworem zrobić wszystko, na co masz ochotę. Zakres, który opisuje możliwe do podjęcia decyzje w zakresie utworu określa w umowie punkt odnoszący się do pól eksploatacji. To pola eksploatacji są dla Ciebie kluczowe w ocenie, czy uzgodniłeś z twórcą to, na czym Ci zależy.
Z życia wzięte, czyli dlaczego przeniesienie autorskich praw majątkowych nie zawsze jest dla Ciebie lepszą opcją.
Mamy dwie umowy odnoszące się do tego samego utworu ale z innym reżimem prawnym:
- Umowę z przeniesieniem autorskich praw majątkowych do utworu w postaci tekstu.
- na podstawie tej umowy stajesz się „właścicielem” praw autorskich do tekstu,
- w polach eksploatacji masz wpisane, że możesz tekst wykorzystać drukiem i tak go sprzedawać w formie fizycznej (jako całość)
- Umowę licencyjną pozwalającą na korzystanie z utworu w postaci tekstu.
- na podstawie tej umowy możesz przez 5 lat korzystać z tekstu (nie staniesz się w tym czasie jego właścicielem, nadal pozostaje nim twórca),
- w polach eksploatacji masz wpisane, że możesz tekst wykorzystać drukiem, w formie elektronicznej, cyfrowej, multimedialnej i sprzedawać go w formie fizycznej w sklepie stacjonarnym albo cyfrowej w Internecie, dodatkowo możesz wykorzystywać go do promowania swojej działalności gospodarczej.
Kto w tej sytuacji może zrobić z utworem więcej ? Odpowiedź może być tylko jedna – ten, kto zawarł umowę licencyjną.
W rezultacie widać, że to pola eksploatacji określają zakres możliwych działań. Z tego względu skupianie wszelkich sił negocjacyjnych wyłącznie na wątku przeniesienia praw autorskich jest błędem. Może się bowiem okazać, że nie masz praw do tego, na czym naprawdę Ci zależy.
Przeniesienie autorskich praw majątkowych, a udzielenie licencji – podsumowanie.
Podejmując decyzję co do formy zawierania umowy z twórcą albo uprawnionym z tytułu autorskich praw majątkowych musisz zwrócić uwagę:
- w Twoim konkretnym przypadku biznesowym bardziej zależy Ci na przeniesieniu praw autorskich, czy wystarczą negocjacje w zakresie udzielenia licencji,
- przeniesienie autorskich praw majątkowych oznacza, że przechodzą one na zawsze z jednego podmiotu na drugi ale w zakresie opisanych w umowie pól eksploatacji,
- udzielenie licencji do utworu oznacza, że „właściciel” nadal pozostaje ten sam, a jedynie dzieli się możliwością korzystania z utworu przez określony okres czasu,
- zwracaj uwagę i negocjuj pola eksploatacji, bo to ona pozwalają Ci na podejmowanie różnych kroków i decyzji co możesz, a czego nie możesz zrobić dalej z utworem.
